NOTA INFORMATIVA

CREACIÓN DO GRUPO DE TRABALLO DA ÁGUIA REAL DA SGO

Na última reunión da Xunta Directiva da Sociedade Galega de Ornitoloxía (SGO) aprobouse a creación do Grupo de Traballo da Águia Real (GTAR).

Este grupo ven aglutinar os esforzos que nos eidos da investigación científica e a conservación das águias reais galegas viñan desenvolvendo dende hai tempo distintas persoas, biólogos e naturalistas, membros todos eles da SGO.

A especie atópase na actualidade nunha situación crítica que precisa de actuacións urxentes que permitan correxir o seu actual declive, estabilizar a sua poboación en niveis viábeis e, idealmente, traballar pola reocupación de territorios hoxe abandoados ao longo do seu rango de distribución histórica.

Entre os obxetivos principais do GTAR están os seguintes:

1. Promover o estudio e o coñecemento científico da águia real en Galicia que no referente a certos aspectos claves para a súa conservación é notoriamente insuficiente.

2. Traballar activamente pola conservación da especie adicando un especial esforzo a identificación de ameazas, ofrecendo a colaboración do GTAR na aplicación das medidas correctoras precisas que fosen eventualmente desenvolvidas por parte das Administracións ou calquera outra organización ou institución implicadas na conservación da especie.

3. Actuar por delegación da SGO como interlocutor diante das Administracións, investigadores, naturalistas e sociedade en xeral, en todos aqueles temas relacionados cos avances no coñecemento científico das águias reais galegas e as actividades dirixidas a súa protección e conservación.

Para acadar estes obxetivos o GTAR precisa da colaboración de todas aquelas persoas e institucións que desexen traballar xuntas a prol das nosas últimas águias reais, e nese senso fai un chamamento a todolos interesados, e moi especialmente aos socios da SGO, a participar desta tarefa.

Os traballos do Grupo van estar coordinados por:

J. Carlos Epifanio, naturalista e Secretario da SGO, e Porfirio Solla, biólogo e membro da SGO.

O contacto co Grupo farase a través do enderezo de correo electrónico seguinte:

                                   aguiareal "arroba" sgosgo.org

Santiago de Compostela,  26 de Xaneiro de 2007

Descrición:

Este seguimento recollería dous tipos de datos: dun lado o número de aves petroleadas e limpas en bandos observados en calquera momento e lugar; e doutro, o número de limícolas petroleadas e limpas en tramos seleccionados do litoral. Importante: isto non é un censo nin tampouco un rexistro de aves varadas. Para nos entender, chamarémoslle ó primeiro "control de bandos" e, ó segundo, "censo de limícolas da beiramar". Pasamos, deseguido, a describir a metodoloxía básica proposta para cada un deles:

1.- CONTROL DE BANDOS

O obxectivo é describir ó longo do tempo os cambios na proporción de aves manchadas con fuel en bandos de aves mariñas e acuáticas. Vale calquera bando en calquera momento e lugar. Para cada bando observado tomaríamos a seguinte información: a) Localización, indicando localidade (por exemplo praia ou porto) e concello; b) Data; c) Hora; d) nº de aves adultas limpas e petroleadas de cada especie; e) nº de xuvenís ou femias (de ser doado distinguilos) limpos e petroleados de cada especie.

Aínda que valen datos de bandos de calquera especie, consideramos que deberíamos concentra-los nosos esforzos nas seguintes especies ou grupos:

- Gaivotas
- Álcidos
- Phalacrocorax aristotelis

Para máis información e, se cadra, resolver algunha dúbida podes enviar un correo a Nacho Munilla ó seguinte enderezo: imuni@uvigo.es.

2.- CENSO DE LIMÍCOLAS DA BEIRAMAR

O obxectivo é intentar coñecer que pasa cas poboacións das especies de limícolas que, por utilizar hábitats moi afectados pola marea negra (praias abertas, intermareal rochosa, cantís baixos, etc.) corren un risco grande de sufrir moitas baixas. Polo mesmo motivo estas especies "escápanse" ós censos tradicionais de acuáticas por concentrarse éstes nas zonas de esteiro. As preguntas son: ¿haberá cambios temporais no tamaño das poboacións de limícolas nos tramos seleccionados? ¿estarán estes cambios correlacionados cos cambios na proporción de limícolas petroleadas?

Trátase de censos completos de limícolas cada dúas semanas, en tramos seleccionados do litoral. Aínda que son igualmente interesantes os datos doutras limícolas, habería que prestarlle atención primordial ás seguintes especies de interese:

- Actitis hypoleucos
- Arenaria interpres
- Calidris alba
- Calidris maritimus
- Charadrius alexandrinus
- Haematopus ostralegus

Igual que no caso anterior a unidade de mostraxe é o bando e, polo tanto, colleremos a información do mesmo xeito que no control de bandos. Éimprescindible que haxa un responsable de cada un dos tramos seleccionados. Esta persoa quedaría encargada de de organizar ós observadores e ocuparse de que o tramo se cense cando corresponda.

Se queres participar neste censo como "encargado" ou como "observador" mándalle unha mensaxe a Pancho Arcos ó seguinte enderezo: farcos@arrakis.es .

NOTAS DE INTERESE

Calidade da observación: ten que ser boa e, preferiblemente, de aves pousadas vistas de fronte ou de través.

Bando: empregamos esta palabra para nos referir, igualmente, a concentracións ou agregados como os que se dan nos pousadeiros de limícolas cando a preamar.

Xuvenís e femias: o motivo de diferenciar femias e xuvenís é que, para certas especies, probablemente é máis fácil de detectar un adulto petroleado.

Phalacrocorax aristotelis: interesa controlar ós corvos en pousadeiros e distinguir entre adultos e xuvenís, xa que nestes últimos é mais doado comprobar si están petroleados.

Gaivotas: neste grupo xuntaremos, como é de rigor, os xuvenís (gaivotas pardas) de L. argentatus, L. fuscus e L. cachinnans.

Álcidos: Moi interesante revisar polo miúdo os portos; neste caso o "bando" sería o número de álcidos (sobre todo Alca torda) nese porto. Algo semellante se podería aplicar para os colimbos (Gaviidae) dunha praia ou enseada.

INTRODUCCIÓN DE REXISTROS E ACCESO Á INFORMACIÓN RECOLLIDA

Se queres acceder á información recollida, así coma introducir rexistros pica aquí.

NOTA FINAL: Este estudio está aberto á colaboración de calquera persoa, organización e institución.

O grupo de traballo de seguimento do paso de aves mariñas leva traballando dende o mes de febreiro de 1999. As zonas máis estudiadas son a Estaca de Bares (Mañón), a Torre de Hércules (A Coruña) , Caión (Laracha), a Punta de Fisterra (Fisterra) e cabo Silleiro (Baiona).

Se queres botar unha man, tes que poñerte en contacto co coordinador:

Antonio Sandoval
Apdo. 5477
A CORUÑA.
sandovalrey(arroba)inicia.es

RESULTADOS PROVISIONAIS DO PROXECTO EUCALIPTOS. ANO 2003.

Carlos Outeiral, Sofía Leis, José Otero, Eva Villares, José de Souza, Paco Gómez de la Torre, Luis Salaverri, Francisco Javier Rodríguez, Xoán Collazo, Miguel Conde, Álvaro Santos, Rubén Blanco, Gonzalo Mucientes, José Guitian, Teresa Bermejo.

Introducción
Como se recordará, o obxectivo era comparar a riqueza de especies e a abundancia de aves en eucaliptais e en fragas situadas na mesma comarca. A hipótese de partida era que os eucaliptais conteñen menos especies e menos individuos que as fragas situadas na mesma zona, ou o que é o mesmo, se se substitúen fragas por cultivos de eucaliptos pérdese diversidade e número de aves.

Métodos
Propuxéronse censos emparellados de eucaliptais e fragas seleccionados na mesma zona. O método consistiu en percorridos nos que se apuntaban as aves e os individuos sen diferenciación de banda de censo. Recibíronse 13 fichas válidas e completas, cun total de 26 censos. 8 localidades (16 censos) foron da Coruña, 4 de Pontevedra e 1 de Lugo. Para a comparación de eucaliptos/fragas utilizouse un test de Wilcoxon para datos emparellados, previo cálculo dunha correlación de Spearman entre ambas series de datos. É dicir primeiro probamos que diversidade de especies e abundancias están correspondidas entre sitios (as localidades que teñen máis aves ou máis especies en eucaliptais teñen tamén máis aves e máis especies nas fragas) e logo aplicamos o test de diferencias entre parellas para tódalas localidades.

Resultados
Os eucaliptais teñen menos especies que as fragas: 7,84 especies de media (desviación típica 3,84) fronte a 12,92 (dt: 3,47). Os eucaliptais teñen menos aves que as fragas: 28,5 aves/km (dt: 31, 5) fronte a 52,1 aves/km (dt: 17,7).
En ningún caso o eucaliptal dunha localidade ten máis especies que a fraga parella e en tan só nun caso un eucaliptal dunha localidade ten máis aves/km que a fraga parella.
As diferencias entre eucaliptais e fragas foi estatisticamente significativa, tanto para especies (p<0,001 Wilcoxon) como para a abundancia (p<0,05 Wilcoxon).
Os resultados mostran inequivocamente que o cultivo de eucalipto é máis pobre que a carballeira (pura ou mixta).
En case tódolos casos, o eucaliptal é unha mostra empobrecida da fraga, é dicir, non hai nel aves distintas, senón só unha parte das aves da fraga. A especie máis común no cultivo de eucaliptos é a carriza (Troglodytes troglodytes).

Plan para o 2004
Trataremos, en primeiro lugar, de reunir un número maior de parellas eucalipto/fraga para aumentar o tamaño mostral. Deberiamos chegar a 35-40 pares de parcelas. Se o conseguimos no 2004, poderemos presentar resultados definitivos o ano próximo por estas datas. En segundo lugar, e para todo aquel ó que lle sobre tempo, unha vez buscada unha nova localidade, poderían repetirse ademais as localidades deste ano.

OBXECTIVOS E METODOLOXÍA.

Introducción
Como todos sabedes, propuxémonos comezar algún estudio conxunto que permitira participar ó maior número posible de socios, para (1) tratar de animar este campo de actividades da Sociedade Galega de Ornitoloxía, e (2) tratar de aproveitar a procedencia dos membros da sociedade para desenvolver algo con dimensión xeográfica ampla.

Despois dunhas charlas en Santiago, sobre o tipo de traballo que poderíamos desenvolver, saíu adiante, entre outras, a idea da avifauna dos eucaliptais galegos. Dende sempre se dixo que os eucaliptais galegos teñen poucas especies e pouca abundancia de aves. A evidencia (moi escasa) de que dispoñemos, apunta nesa dirección.

Como queira que o eucalipto está por todas partes na zona costeira, por debaixo de 400 ou 500 m, e que algunhas previsións falan da posibilidade de aumenta-la superficie actual deste cultivo en contra doutros hábitats, parécenos interesante sabe-lo que estamos perdendo e imos perder de riqueza de aves con esta movida madeireira.

Podes baixa-la ficha picando aquí.